Grammar that costs points: word order, perfectum, d/t
You will find and fix the grammar and spelling errors that writing assessors see most often.
A2 and B112 minLesson 5 of 6
After this lesson you can
- Check word order in main and subordinate clauses
- Form the perfectum with the right helper verb and participle
- Choose d, t or dt in verb forms
- Avoid the most common de/het and adjective errors
A rereading checklist, not a grammar course
You can find the rules in the general grammar guide. This lesson is about catching your own mistakes in a written text, in the order that saves most points.
1. Word order: find the verb
Main clause: verb in position 2. If you start with time, place or a word like daarom, the subject comes after the verb.
| Wrong | Right |
|---|---|
| Morgen ik ga naar de markt. | Morgen ga ik naar de markt. |
| Daarom ik bel u. | Daarom bel ik u. |
| Volgende week mijn zus komt. | Volgende week komt mijn zus. |
Subordinate clause: all verbs at the end. After omdat, dat, als, of, wanneer, zodat, hoewel:
| Wrong | Right |
|---|---|
| …omdat ik ben ziek. | …omdat ik ziek ben. |
| …dat ik kan niet komen. | …dat ik niet kan komen. |
| Als het regent, ik neem de bus. | Als het regent, neem ik de bus. |
The last row catches many people: a subordinate clause at the start counts as position 1, so the main verb comes right after the comma.
Reading trick: put your pen on the first verb of every sentence. Is it second? After omdat, is it last?
2. Perfectum: helper + participle at the end
hebben or zijn in position 2, the participle at the very end.
- Ik heb gisteren een brief geschreven.
- Wij zijn vorig jaar verhuisd.
Use zijn with verbs of change of place or state: gaan, komen, vertrekken, verhuizen, worden, beginnen, blijven, sterven. Use hebben with almost everything else.
| Wrong | Right |
|---|---|
| Ik heb naar Utrecht gegaan. | Ik ben naar Utrecht gegaan. |
| Ik ben gisteren gewerkt. | Ik heb gisteren gewerkt. |
| Ik heb gekoopt. | Ik heb gekocht. |
Irregular participles to know cold: gedaan, gegaan, gekomen, gezien, gegeten, gedronken, geschreven, gelezen, gekocht, gebracht, gedacht, gevonden, geweest, gehad.
3. D, t or dt?
This is pure spelling, but it is very visible.
Present tense. Take the stem (infinitive minus -en): word-en → word, vind-en → vind. Then:
- ik + stem: ik word, ik vind
- hij/zij/het/u + stem + t: hij wordt, zij vindt
- jij + stem + t, except when jij comes after the verb: jij wordt but word jij?
Participle. 't kofschip rule on the stem: werken → gewerkt, verhuizen → verhuisd (stem verhuis but the infinitive has a z, so d), antwoorden → geantwoord.
Past tense (imperfectum). Same rule: werkte, maakte but woonde, verhuisde.
4. De/het and the adjective -e
You do not need to know every article, but these patterns are checkable:
| Pattern | Example |
|---|---|
| het word, een, no -e | een groot huis |
| het word, het/dit/mijn, with -e | het grote huis, mijn nieuwe huis |
| de word, always -e | een grote kamer, de grote kamer |
| Plural, always de and -e | de grote kamers |
Words you will often need in exam texts: het formulier, het huis, het werk, het bericht, het probleem, het pakket; de afspraak, de brief, de buurman, de school, de klacht, de rekening.
5. Small spelling points
- Capital letter for names, countries, languages and nationalities: Nederland, Nederlands, Turks. Not for days and months: maandag, juni.
- One vowel or two? maken → ik maak, wonen → ik woon. A closed syllable needs a double vowel.
- Full stop at the end, question mark after a question.
Practise like this
Write a text, wait five minutes, then reread it three times, each time hunting only one thing: verbs in position, then perfectum and d/t, then articles and capitals. Hunting one thing at a time finds more errors than reading once for everything.
Useful Dutch
- de persoonsvormthe finite (conjugated) verb
- de hoofdzinmain clause
- de bijzinsubordinate clause
- het voltooid deelwoordpast participle
- het hulpwerkwoordhelper verb (hebben/zijn)
- de stamstem of the verb
- het lidwoordarticle (de/het)
- het bijvoeglijk naamwoordadjective
Worked example
Correcting a short exam text
Sentence 1: inversion after 'Vorige week' → 'Vorige week ben ik verhuisd'. Sentence 3: two errors. The story is in the past, so 'helpt' should be 'heeft geholpen' (or 'hielp'), and after 'omdat' the verb goes last: 'omdat ik geen auto had'. Sentence 4: 'hij' takes stem + t → 'Hij wordt'. Sentence 5: inversion after 'Daarom' → 'Daarom wil ik hem een cadeau geven'. Five errors, all from the checklist, and all findable by putting your pen on the verb.
Common mistakes
- Forgetting inversion after a time word or daarom at the start of a sentence.
- Leaving the verb in second place after omdat or dat.
- Using hebben with gaan, komen or verhuizen.
- Writing 'hij word' or 'wordt jij?' instead of 'hij wordt' and 'word jij?'.
- Writing 'een grote huis' with a het-word after een.
Check yourself
Answer all three to mark this lesson as done.
1. Which sentence is correct?
2. Choose the right form: 'Mijn dochter ___ in juni tien jaar.'
3. Which perfectum is correct?