# Grammar that costs points: word order, perfectum, d/t

URL: https://www.inburgeringklaar.nl/learn/schrijven/grammar-that-costs-points
Course: Schrijven: the writing exam, step by step (https://www.inburgeringklaar.nl/learn/schrijven)
Level: A2 and B1
Publisher: Inburgeringklaar

> You will find and fix the grammar and spelling errors that writing assessors see most often.

## Goals
- Check word order in main and subordinate clauses
- Form the perfectum with the right helper verb and participle
- Choose d, t or dt in verb forms
- Avoid the most common de/het and adjective errors

## A rereading checklist, not a grammar course

You can find the rules in the general grammar guide. This lesson is about **catching your own mistakes** in a written text, in the order that saves most points.

## 1. Word order: find the verb

**Main clause: verb in position 2.** If you start with time, place or a word like *daarom*, the subject comes **after** the verb.

| Wrong | Right |
|---|---|
| *Morgen ik ga naar de markt.* | *Morgen **ga** ik naar de markt.* |
| *Daarom ik bel u.* | *Daarom **bel** ik u.* |
| *Volgende week mijn zus komt.* | *Volgende week **komt** mijn zus.* |

**Subordinate clause: all verbs at the end.** After *omdat, dat, als, of, wanneer, zodat, hoewel*:

| Wrong | Right |
|---|---|
| *…omdat ik ben ziek.* | *…omdat ik ziek **ben**.* |
| *…dat ik kan niet komen.* | *…dat ik niet kan **komen**.* |
| *Als het regent, ik neem de bus.* | *Als het regent, **neem** ik de bus.* |

The last row catches many people: a subordinate clause at the start counts as position 1, so the main verb comes **right after the comma**.

**Reading trick:** put your pen on the first verb of every sentence. Is it second? After *omdat*, is it last?

## 2. Perfectum: helper + participle at the end

*hebben* or *zijn* in position 2, the participle at the very end.

- *Ik **heb** gisteren een brief **geschreven**.*
- *Wij **zijn** vorig jaar **verhuisd**.*

**Use zijn** with verbs of change of place or state: *gaan, komen, vertrekken, verhuizen, worden, beginnen, blijven, sterven*. Use **hebben** with almost everything else.

| Wrong | Right |
|---|---|
| *Ik heb naar Utrecht gegaan.* | *Ik **ben** naar Utrecht gegaan.* |
| *Ik ben gisteren gewerkt.* | *Ik **heb** gisteren gewerkt.* |
| *Ik heb gekoopt.* | *Ik heb **gekocht**.* |

Irregular participles to know cold: *gedaan, gegaan, gekomen, gezien, gegeten, gedronken, geschreven, gelezen, gekocht, gebracht, gedacht, gevonden, geweest, gehad*.

## 3. D, t or dt?

This is pure spelling, but it is very visible.

**Present tense.** Take the stem (infinitive minus *-en*): *word-en → word*, *vind-en → vind*. Then:
- *ik* + stem: *ik **word**, ik **vind***
- *hij/zij/het/u* + stem + **t**: *hij **wordt**, zij **vindt***
- *jij* + stem + **t**, **except** when *jij* comes after the verb: *jij **wordt*** but ***word** jij?*

**Participle.** *'t kofschip* rule on the stem: *werken → gewerk**t***, *verhuizen → verhuis**d*** (stem *verhuis* but the infinitive has a z, so **d**), *antwoorden → geantwoor**d***.

**Past tense (imperfectum).** Same rule: *werkte, maakte* but *woonde, verhuisde*.

## 4. De/het and the adjective -e

You do not need to know every article, but these patterns are checkable:

| Pattern | Example |
|---|---|
| *het* word, *een*, no -e | *een groot huis* |
| *het* word, *het/dit/mijn*, with -e | *het grote huis, mijn nieuwe huis* |
| *de* word, always -e | *een grote kamer, de grote kamer* |
| Plural, always *de* and -e | *de grote kamers* |

Words you will often need in exam texts: *het formulier, het huis, het werk, het bericht, het probleem, het pakket*; *de afspraak, de brief, de buurman, de school, de klacht, de rekening*.

## 5. Small spelling points

- Capital letter for names, countries, languages and nationalities: *Nederland, Nederlands, Turks*. Not for days and months: *maandag, juni*.
- One vowel or two? *maken → ik maak*, *wonen → ik woon*. A closed syllable needs a double vowel.
- Full stop at the end, question mark after a question.

## Practise like this

Write a text, wait five minutes, then reread it **three times**, each time hunting only one thing: verbs in position, then perfectum and d/t, then articles and capitals. Hunting one thing at a time finds more errors than reading once for everything.

## Useful Dutch
- **de persoonsvorm**: the finite (conjugated) verb
- **de hoofdzin**: main clause
- **de bijzin**: subordinate clause
- **het voltooid deelwoord**: past participle
- **het hulpwerkwoord**: helper verb (hebben/zijn)
- **de stam**: stem of the verb
- **het lidwoord**: article (de/het)
- **het bijvoeglijk naamwoord**: adjective

## Worked example: Correcting a short exam text

Vorige week ik ben verhuisd naar een nieuw huis. Het huis is groot en de tuin is mooi. Mijn buurman helpt mij, omdat ik had geen auto. Hij word volgende maand vijftig. Daarom ik wil hem een cadeau geven.

Sentence 1: inversion after 'Vorige week' → 'Vorige week ben ik verhuisd'. Sentence 3: two errors. The story is in the past, so 'helpt' should be 'heeft geholpen' (or 'hielp'), and after 'omdat' the verb goes last: 'omdat ik geen auto had'. Sentence 4: 'hij' takes stem + t → 'Hij wordt'. Sentence 5: inversion after 'Daarom' → 'Daarom wil ik hem een cadeau geven'. Five errors, all from the checklist, and all findable by putting your pen on the verb.

## Common mistakes
- Forgetting inversion after a time word or daarom at the start of a sentence.
- Leaving the verb in second place after omdat or dat.
- Using hebben with gaan, komen or verhuizen.
- Writing 'hij word' or 'wordt jij?' instead of 'hij wordt' and 'word jij?'.
- Writing 'een grote huis' with a het-word after een.

## Check yourself
1. Which sentence is correct?
   A) Als ik tijd heb, ik bel je.
   B) Als ik heb tijd, bel ik je.
   C) Als ik tijd heb, bel ik je.
   Answer: C. Verb at the end of the als-clause (heb), then the main verb straight after the comma (bel ik).
2. Choose the right form: 'Mijn dochter ___ in juni tien jaar.'
   A) wordt
   B) word
   C) wort
   Answer: A. Mijn dochter = zij, so stem + t: wordt.
3. Which perfectum is correct?
   A) Wij hebben naar het gemeentehuis gegaan.
   B) Wij zijn naar het gemeentehuis gegaan.
   C) Wij zijn naar het gemeentehuis gaan.
   Answer: B. Gaan takes zijn, and the participle is gegaan.